--- title: "Toestandsafhankelijk Onderhoud op Basis van de P" description: "De P-F curve maakt het faalgedrag van een asset visueel en voorspelt het moment van functioneel falen in de tijd." image: https://nl.pragmaworld.net/wp-content/uploads/Afbeelding-P-F-curve_2.png canonical: https://nl.pragmaworld.net/toestandsafhankelijk-onderhoud-op-basis-van-de-p-f-curve/ url: https://nl-pragma-world.getmd.ai/toestandsafhankelijk-onderhoud-op-basis-van-de-p-f-curve/.md last_converted: 2026-09-18T15:35:19.747Z --- # Toestandsafhankelijk onderhoud op basis van de P-F curve Iedere technische asset zal na verloop van tijd zijn functie verliezen. Er zit tijd tussen het moment waarop het falen start en het punt dat daadwerkelijk het onderdeel niet meer werkt of in storing is. Voor de asset owner ligt hier de uitdaging: om onderhoud op het juiste moment binnen deze twee punten in de tijd in te plannen en uit te voeren. Zo blijft de prestatie op het gewenste niveau en wordt het onderhoud niet te vroeg (te vaak en onnodige kosten aan onderhoud) of te laat (stilstand en faalkosten) uitgevoerd. Binnen het onderhoudsmanagement wordt vaak gesproken over een P-F interval en P-F curve. Maar wat betekenen deze twee termen nu precies en hoe kan de onderhoudsorganisatie dit toepassen? ## Functioneel falen Voordat de termen worden toegelicht is het van belang om te realiseren dat het faalgedrag van een asset door diverse natuurkundige verschijnselen en krachten wordt beïnvloed. Zo kan een asset blootstaan aan weersinvloeden zoals UV-straling en temperatuurverschillen, ondervindt het mechanische belasting en slijt het in de tijd door bijvoorbeeld erosie, druk en menselijk gebruik. Vanuit Reliability Centered Maintenance (RCM) zijn diverse generieke faalpatronen geïdentificeerd, waarmee de veranderende prestatie van een asset in de tijd zichtbaar wordt gemaakt. In basis ontwikkelt het faalgedrag zich op twee manieren: 1. Gebeurtenis: de asset gaat ineens van een goede werking naar functioneel falen. Dit faalgedrag vindt willekeurig plaats en is niet of nauwelijks te voorspellen. Wel kunnen er op basis van statistieken conclusies worden getrokken en is een gedegen datahistorie een vereiste. 2. Proces: het faalgedrag ontwikkelt zich met een bepaalde snelheid in de tijd. Juist voor deze assets kan het P-F interval als krachtig instrument worden ingezet. ## Faalgedrag voorspellen De P-F curve wordt ingezet om het faalgedrag van een asset visueel te maken en het moment van functioneel falen te voorspellen in de tijd. De P-F curve definieert het interval tussen het potentieel falen P en het functioneel falen F.  Het potentieel falen is het punt waarmee de afname van de prestatie of toestand waarneembaar is. Dat kan gaan om een zintuigelijke waarneming of met behulp van meetapparatuur. Denk daarbij aan temperatuur, trillingen, geluid, speling en materiaaldikte. Het functioneel falen-punt betekent concreet dat de asset niet meer voldoet aan de prestatienormen en verwachtingen van de gebruiker(s). De P-F curve in de grafiek hieronder geeft het faalgedrag van de asset fictief weer. ## Waarom is de P-F curve belangrijk? Om te streven naar doelmatig onderhoud is het niet alleen van belang dat het onderhoud economisch rendabel en risico reducerend is, maar ook technisch haalbaar. In de praktijk moet het dus mogelijk zijn om het onderhoud zo optimaal mogelijk te plannen (niet te vroeg en niet te laat) én met voldoende tijd voor de daadwerkelijke uitvoering daarvan. Door het P-F interval zichtbaar te maken kan dus een optimalisatie plaatsvinden. Hoewel er verschillende onderhoudsstrategieën van toepassing kunnen zijn, is het van belang om te benoemen dat de P-F curve alleen van toepassing is bij Toestand Afhankelijk Onderhoud (TAO). Bij deze strategie worden inspecties en metingen uitgevoerd om de toestand van de asset te achterhalen. Door het P-F interval kan de frequentie van het onderhoud beter worden afgestemd op het faalgedrag. Bij de faalanalyse is het verstandig om waarneembare parameters te achterhalen. Deze input is belangrijk voor de werkinstructies die gebruikt worden tijdens de inspecties. ## Wanneer de P-F curve toepassen? Allereerst is het van belang om te achterhalen of de toepassing van de P-F curve een meerwaarde biedt. Zo kan de organisatie eerst een kritikaliteitsanalyse uitvoeren waardoor focus ontstaat, en er alleen tijd besteed wordt aan assets die kritisch zijn voor de organisatie. De basis voor het toepassen van de P-F curve wordt bepaald door het faalpatroon. Om het falen te kunnen voorspellen, voorkomen of te vertragen wordt er een onderhoudsstrategie toegepast dat past bij het faalpatroon. Zo is dus niet overal de P-F curve van toepassing. Denk daarbij aan Storing Afhankelijk Onderhoud (SAO) en Gebruik Afhankelijk Onderhoud (GAO). Bij SAO mogen assets of onderdelen tot aan het einde van de levensduur blijven draaien, zonder tussenkomst van een onderhouds- of vervangingstaak. Bij functioneel falen leidt dit tot aanvaardbare risico’s en/of wegen de kosten van onderhoud niet op tegen stilstand en vindt er dus geen preventieve onderhoudstaak plaats. GAO is een gekozen strategie waarbij het functioneel falen van het asset een onlosmakelijke relatie heeft met tijd of draaiuren. Het onderhoudsinterval staat hierbij vooraf al vast. ## Smart maintenance, de toekomst van de P-F curve Het uitvoeren van de inspecties en metingen kan op traditionele wijze worden uitgevoerd, dus handmatig of met mobiele meetapparatuur. Maar het is ook mogelijk door de inzet van sensoren. Die meten continu de toestand van de asset en leveren data om de P-F curve zichtbaar te maken. Zo kunnen inspecties automatisch en accurater plaatsvinden. Dit verlaagt de werklast en levert snel betrouwbare informatie over wanneer een asset in storing dreigt te gaan. ## Meer informatie Pragma heeft ruime ervaring met het ondersteunen van klanten bij hun onderhoudsstrategieën en onderhoudsconcepten en kan deze digitaliseren door middel van smart maintenance oplossingen. Hiervoor heeft Pragma de kennis en de technologie beschikbaar. Ook geven wij cursussen op het gebied van onderhoudsconcepten en reliability engineering en hebben wij de risicomanagement softwaretool Power Suite beschikbaar. Neem contact met ons op voor meer informatie. ##### Ontvang elk kwartaal onze nieuwsbrief ##### Nieuws van Pragma ##### Pragma benoemt Stephan Kornelius tot CEO Als ervaren directielid van Pragma neemt hij per 1 oktober het roer over terwijl de... Lees meer ##### Assetmanagement begint niet bij assets Assetmanagement is vaak het antwoord op complexe problemen bij assetintensieve organisaties. We implementeren modellen en... Lees meer ##### Minicongres NEN | Assetmanagement in beweging Op 11 november 2026 organiseert NEN in Rotterdam het minicongres Assetmanagement met normen in beweging.... Lees meer ##### Wijziging in de directie: CEO Pragma treedt terug Pragma heeft een directiewijziging aangekondigd: CEO Scott Gibson legt zijn functie neer per 31 juli... Lees meer ##### Vier inzichten over assetinformatie uit de Waterinfodag Tijdens de Waterinfodag gingen we met bezoekers in gesprek over assetdata en assetinformatiemanagement. 25 deelnemers... Lees meer ##### Welkom Etienne Sontrop, onze nieuwe consultant Etienne versterkt sinds kort ons team als consultant assetmanagement met specialisatie in maintenance en reliability... Lees meer ##### Whitepaper: van Machines naar Services Het businessmodel van OEM's verschuift van productgericht naar servicegericht. In dit whitepaper wordt ingegaan op... Lees meer ##### Wij vieren het 10-jarig jubileum van Danny Hendrickx! Tien jaar geleden stapte Danny Hendrickx binnen bij Pragma Nederland. Inmiddels is hij één van... Lees meer ##### Workshop integraal programmeren op 24 september Werkt u bij een assetintensieve organisatie zoals waterschap, gemeente of provincie? En bent u verantwoordelijk... Lees meer ##### Trends in assetmanagement 2025 Wat meer dan 390 organisaties doen om voorop te blijven lopen in Enterprise Asset Management.... Lees meer ##### Veranker het EAM-systeem in het DNA van uw organisatie De sleutel tot een succesvolle implementatie van EAM-software ligt in de integratie van de software... Lees meer ##### Belangrijkste wijzigingen in vernieuwde ISO 55001 De in 2024 geactualiseerde norm voor assetmanagement ISO 55001 vervangt de versie uit 2014. Deze... Lees meer ##### Zien wij elkaar op de Waterinfodag op 27 maart? Op 27 maart 2025 zijn wij aanwezig op dé netwerkdag over informatievoorziening in de watersector:... Lees meer ##### Q36.5 Pro Cycling Team werkt met Pragma aan optimaal onderhoud Pragma en Q36.5 Pro Cycling Team kondigen een samenwerking aan voor het optimaal beheren van... Lees meer ##### Verbeter de aftersales met een EAM-systeem Wat als de installed base van een OEM-er bestaat uit duizenden assets verspreid over de... Lees meer ##### Verdantix erkent On Key EAM wederom als één van de marktleiders On Key EAM, het EAM-systeem van Pragma is erkend als marktleider in het Verdantix Green... Lees meer ##### Terugblik inspiratiesessie Op 1 oktober ontvingen wij klanten uit verschillende sectoren bij Visma | Lease a Bike... Lees meer ##### De aftersales uitdagingen van een OEM Original Equipment Manufacturers (OEM) focussen zich meer en meer op het leveren van aftersales services.... Lees meer ##### De assetmanagement driehoek in de praktijk In assetmanagement spreken we vaak over ‘de driehoek’. Daarmee bedoelen we de driehoek: Prestaties, Risico’s... Lees meer ##### Een nieuw tijdperk bij Pragma: Scott Gibson is benoemd tot CEO Designate Een nieuw tijdperk breekt aan. Adriaan Scheeres heeft zijn pensioen aangekondigd. De Pragma Group heeft... Lees meer ##### Ennatuurlijk zet volgende stap in EAM Ennatuurlijk is leverancier van duurzamere warmte en heeft de doelstelling om datagedreven te werken. Onlangs... Lees meer ##### Workshop integraal programmeren met dynamische LTAP op 5 juni 2024 Maakt u strategische beslissingen over investeringen en zoekt u daarvoor onderbouwing? Pragma ontwikkelde de methode... Lees meer ##### Maak kennis met Charaf Bouichi Binnenkort vieren we dat Charaf vijf jaar in dienst is bij Pragma Nederland. Een mooi... Lees meer ##### Visie op waarde en lange termijn investeringen In een Lange Termijn Asset Planning wordt vastgelegd met welke assets de doelen worden gerealiseerd... Lees meer ##### Ennatuurlijk neemt nieuw EAM-systeem in gebruik Op 14 juni nam Ennatuurlijk het nieuwe EAM-systeem Hexagon in gebruik. Het eerste deel van... Lees meer ##### RWS zet volgende stap in assetmanagement met bewustwordingstraining Assetmanagement maakt binnen RWS een grote ontwikkeling door. Het is hét kernproces binnen RWS. Om... Lees meer ##### Vul de survey van BEMAS in BEMAS doet onderzoek naar het belang van maintenance en assetmanagement. Vul de survey in en... Lees meer ##### Marco Aberkrom vierde zijn 10-jarig jubileum! Eerder dit jaar was onze consultant Marco Aberkrom 10 jaar in dienst bij Pragma Nederland.... Lees meer ##### Pragma Groep is ISO 27001 gecertificeerd Na een intensief traject van twee jaar is Pragma Groep gecertificeerd op de ISO 27001-norm.... Lees meer ##### Waterschap Brabantse Delta gunt aanbesteding voor doorontwikkeling assetmanagement aan Pragma Om de prestaties, risico’s en kosten van de assets in balans te brengen, hanteert Waterschap... Lees meer